PLC Atölyesi Ücretsiz başla

Kurslar › TIA Portal ile PLC programlama › Ders 6

Ders 6 / 12 · yaklaşık 35 dakika

PLCSIM ile programı çalıştırmak ve izlemek

Program yazmak işin yarısı; diğer yarısı onu çalıştırıp neden beklediğin gibi davranmadığını bulmak. Bu derste PLCSIM'e yüklemeyi ve programı canlı izleyerek arıza bulmayı öğreniyorsun.

Ders videosu · 2:21 · Bu dersin anlatımlı özeti. Anlatım yapay zekâ sesiyle (Edge TTS) üretildi; görseller bu sayfadaki şekillerdir. Altyazı açılıp kapatılabilir.

Kazanımlar

  • Programı derleyip PLCSIM'e yükler, CPU'yu RUN'a alırsın.
  • Canlı izlemede akım geçen ve geçmeyen yolu renklerden okursun.
  • İzleme tablosuyla değişkenleri görür ve değiştirirsin.
  • Hatalı bir programı izleyerek hangi koşulun eksik olduğunu bulursun.

Programı PLCSIM'e yüklemek

  1. Proje ağacında CPU'yu seç ve araç çubuğundaki Simülasyonu başlat düğmesine bas. PLCSIM penceresi açılır.
  2. Genişletilmiş yükleme (Extended download) penceresinde arayüz tipi olarak PN/IE, arayüz olarak PLCSIM seç, Arama başlat de ve bulunan cihazı seç.
  3. Yükle (Load) de. Önizleme penceresinde uyarıları oku; CPU'nun durdurulması gerekiyorsa bunu onayla.
  4. Yükleme bitince Modülü başlat seçeneğiyle CPU'yu RUN'a al. PLCSIM'de RUN LED'i yeşil yanar.

Sonraki yüklemelerde araç çubuğundaki Cihaza yükle (Download to device) yeterlidir. Gerçek bir makinede çalışan CPU'ya yükleme yapmadan önce makinenin güvenli durumda olduğundan emin ol: CPU STOP'a geçince çıkışlar kapanır.

Canlı izleme: programın içini görmek

OB1'i açıp araç çubuğundaki İzlemeyi aç/kapat (gözlük simgesi) düğmesine bas. Program artık CPU'dan okunan değerlerle çizilir:

  • Yeşil düz çizgi: akım bu noktaya kadar geliyor, kontak kapalı.
  • Mavi kesikli çizgi: akım burada kesiliyor.
  • Bobinin yeşil olması, çıkış bitinin 1 olduğunu gösterir.

Arıza bulmanın kuralı basit: bobin enerjilenmiyorsa soldan sağa ilerle ve yeşilin bittiği ilk kontağı bul. O kontağın sorguladığı bit, beklediğin değerde değildir. Sonra o bitin neden öyle olduğunu ara: buton mu basılı değil, kablo mu kopuk, yoksa kontak türü mü yanlış?

Bu sitedeki simülatör de aynı renk mantığını kullanır: çalışırken enerjili yollar yeşil yanar.

İzleme tablosu

Proje ağacında İzleme ve zorlama tabloları → Yeni izleme tablosu ekle. Satırlara görmek istediğin etiketleri yaz ve izlemeyi aç: değerler canlı akar.

  • Değiştir (Modify) sütununa değer yazıp uygularsan bir M biti ya da DB değişkeni o değeri alır. Program aynı değişkeni bir sonraki taramada yeniden yazıyorsa değişiklik hemen kaybolur.
  • Girişleri izleme tablosundan değiştirmek kalıcı olmaz, çünkü giriş görüntüsü her taramada yenilenir. PLCSIM'de girişleri SIM tablosundan (PLCSIM'in kendi tablosu) değiştirirsin.

Gerçek bir tesiste değişken değiştirmek ve zorlamak (force), makineyi beklenmedik şekilde hareket ettirebilir. Bunu yalnız yetkiliysen ve makine güvenli durumdayken yap.

Alıştırma: arızayı izleyerek bul

Bir meslektaşın havalandırma fanı için program yazmış ama fan çalışmıyor ve "çalışıyor" lambası da yanlış davranıyor. Programda iki hata var. Simülatörü çalıştır, Start'a basılı tutarken basamakları izle ve yeşilin nerede kesildiğine bak.

  1. Birinci basamakta Start'a basılıyken akımın kesildiği kontağı bul ve türünü düşün: Stop sahada NC kablolu.
  2. İkinci basamakta lamba neyi göstermeli? Butonun basılı olduğunu mu, fanın gerçekten çalıştığını mı?
  3. İki hatayı düzeltip Kontrol et.

Ek görev: Stop'a basılıyken Start'a da basılırsa ne olur? Dene ve hangisinin kazandığını açıkla. Sahada neden stop'un kazanması istenir?

Sık yapılan hatalar

  • PLCSIM ile TIA Portal arasında sürüm farkı. Arama sırasında sanal CPU bulunmuyorsa önce iki yazılımın sürümünü karşılaştır.
  • Yüklemeden sonra CPU'yu STOP'ta bırakmak. Program yüklenmiştir ama çalışmıyordur; izlemede her şey gri görünür. CPU'yu RUN'a al.
  • Girişi izleme tablosundan değiştirip kalıcı sanmak. Giriş görüntüsü her taramada yenilenir. PLCSIM'de girişleri SIM tablosundan değiştir.

Mini sınav

1. Canlı izlemede bir bobin enerjilenmiyor. İlk neye bakarsın?

Akımın kesildiği ilk kontak, beklenen değerde olmayan biti gösterir.

2. Bir M bitini izleme tablosundan 1 yaptın ama hemen 0'a döndü. En olası sebep?

Programdaki bir bobin aynı biti her taramada yeniden hesaplar.

3. PLCSIM'de bir girişi kalıcı olarak 1 yapmak için en uygun yer?

Girişler PLCSIM'in SIM tablosundan sürülür.

4. Çalışan bir makinedeki CPU'ya yükleme yaparken ne olabilir?

Yükleme sırasında CPU durabilir; makinenin güvenli durumda olması gerekir.

5. İzleme tablosunda zorlamak (force) ile değiştirmek arasındaki fark nedir?

Zorlama, program ne yazarsa yazsın değeri sabitler; iş bitince mutlaka kaldırılır.

6. Canlı izlemede bir basamakta kesintisiz yeşil çizgi neyi gösterir?

Yeşil sürekli çizgi enerjili yol, kesik mavi çizgi enerjisiz yoldur.

Kaynaklar

  • Siemens, S7-PLCSIM kullanım kılavuzu: SIM tabloları ve sanal CPU'ya yükleme.
  • Siemens, STEP 7 (TIA Portal) çevrim içi yardımı: "Programı test etme", izleme ve zorlama tabloları. Siemens Industry Online Support: support.industry.siemens.com